20.04.09

Nieuwsbrief paard maart 2009

Problemen in het voorjaar


Zand
Behalve in de winter is ook het voorjaar berucht om problemen met zand in de darmen van paarden en pony’s. De weiden zijn nog kaal en paarden willen het liefst 18 uur per dag knabbelen. Ook in een zandbak/paddock waar hooi op de grond gevoerd wordt of waar enkele grassprietjes doorkomen kan er veel zand opgenomen worden. Darmen kunnen veel zand aan, maar op bepaalde plaatsen in de dikke darm kan het zand gaan uitzakken: hier kunnen kilo’s zand achterblijven. In het begin heeft het dier daar geen last van en vind je ook geen zand in de mest. Maar als dat stuk darm vol raakt met zand kan er koliek en diarree ontstaan.
Voorkom deze problemen door veel hooi of kuil bij te voeren in de zandbak en kies een verharde ondergrond als voerplaats. 

Veulens
Het veulenseizoen is alweer begonnen, nog even enkele punten als houvast.
Na de geboorte moet het veulen:
• binnen 5 minuten op zijn buik gaan liggen
• binnen 2 uur staan en lopen en de eerste mest produceren
• binnen 4 uur moet het veulen zelf vlot drinken
• binnen 6 uur plast een hengstveulen voor het eerst, een merrieveulen binnen 10 uur
Na de geboorte mag de merrie rustig even blijven liggen. De nageboorte moet er binnen 6 uur afgekomen zijn. Neem contact op met uw dierenarts als de nageboorte er niet binnen 2-3 uur af is en ook als het veulen niet binnen 6 uur heeft gedronken.
Een controle bezoek binnen 24 uur na de geboorte is altijd op zijn plaats: moeder en veulen worden gecontroleerd, het veulen krijgt eventueel een ‘veulenspuit’ en de afgekomen nageboorte wordt gecontroleerd. 
 
Ontwormingsmiddelen
Ontwormingsmiddelen zijn URA-middelen, dat wil zeggen dat ze op recept afgeleverd worden. Wanneer u de middelen bij uw eigen dierenarts bestelt, ontvangt u bij aflevering een logboekformulier waarmee aan de receptplicht wordt voldaan. Bovendien krijgt u een goed advies.
Alle paarden die weiden, hebben maagdarmwormen. Dat hoeft geen problemen te veroorzaken. Wormen zijn niet uit te roeien en daarom moeten paarden – om enige weerstand op te kunnen bouwen – met lage aantallen wormlarven in contact komen. Maar omdat ontwormingsproducten niet erg prijzig zijn en zieke dieren door een worminfectie wel veel geld kunnen kosten, is de keuze te ontwormen zonder aanwijzing of diagnostiek snel gemaakt.
Maar verschillende wormsoorten zijn al resistent tegen een aantal van de beschikbare wormmiddelen. Daarom is het belangrijk om op een zo spaarzaam en zo duurzaam mogelijke manier om te gaan met de bestaande wormmiddelen. Vóór een behandeling de mest laten onderzoeken op wormeieren is de beste manier om selectiever te ontwormen.
Eind maart is daarvoor een geschikt moment. Neem voor vragen over mestonderzoek en de juiste ontwormingsstrategie gerust contact op!

Welvaartsziektes bij paarden
Net als bij mensen komen er ook bij paarden ‘welvaartsziekten’ voor en de bezorgdheid in de paardenwereld groeit over obesitas (te dikke paarden) en insuline resistentie. Bij mensen wordt dit syndroom het ‘Humaan Metabool Syndroom genoemd en bij paarden het ‘Equine Metabool Syndroom’. Onderzoek toont aan dat te dikke paarden en pony’s een verhoogd risico hebben om hoefbevangenheid te ontwikkelen, ze vertonen vaak vruchtbaarheids- problemen en ze hebben een hogere gevoeligheid voor spierproblemen.
Overgewicht en vetzucht zijn het resultaat van een hoge energie-opname, waarbij het teveel aan energie opgestapeld wordt in vetweefsel. Sobere rassen, zoals Shetlandpony’s, Welsh pony’s, Welsh Cobs  en Fjordenpaarden lopen meer risico’s, maar ook bij KWPN-ers komt het voor. Voeding en te weinig beweging zijn de belangrijkste oorzaken voor dit syndroom.
Van nature is het paard een grazend dier, waarbij het gedurende de gehele dag kleine hoeveelheden gras opneemt. Tegenwoordig worden grote hoeveelheden smakelijk goed verteerbaar voer aangeboden in een klein aantal maaltijden. Als in plaats van hooi voordrooggras wordt gevoerd, stijgt de voeropname met 27%!
Voor gevoelige dieren is het advies traditioneel hooi te geven (is ook verpakt verkrijgbaar) en zeer weinig krachtvoer met een lage concentratie suiker en zetmeel (muesli of brok voor sobere dieren)! 

Meer over hoefbevangenheid
Ook naar de oorzaken van hoefbevangenheid wordt nog steeds onderzoek verricht, zodat zo goed mogelijke adviezen gegeven kunnen worden om bevangenheid te voorkomen.
Een verkeerd dieet vormt de belangrijkste oorzaak (in meer dan 50% van de gevallen), daarnaast overgewicht, dracht, koliek en het aan de nageboorte staan.Bij weidegang is voorjaarsgras berucht, maar niet het eiwitgehalte, maar bepaalde suikers (fructanen) zijn de eigenlijke oorzaak.
Het fructaangehalte in gras is afhankelijk van temperatuur, licht, soort en groeistadium van  gras. Het gehalte is hoog in de groeiperiode van het gras, dus in de lente en het begin van de zomer. Maar ook gras wat na droogte weer gaat groeien bevat veel fructaan, evenals gras in een koude periode. Bij mooi weer zitten er in de middag veel fructanen in het gras en bij regenachtig en bewolkt weer ’s avonds en ’s nachts. Het is dus niet gemakkelijk om bij dieren met alleen weidegang hoefbevangenheid te voorkomen.                                                        Adviezen ter voorkoming van bevangenheid: voer in het voorjaar volop hooi bij, zet pony’s   ’s nachts op stal met hooi en rantsoeneer het grazen met een draadje in de wei; laat de pony grazen wanneer het fructaangehalte laag is, na een koude nacht in voor- en najaar pas ’s middags gras geven.

  
Kyrgystan 2007